ابوذر اکبری از «نظریه هوش رسانهای اعتمادمحور» رونمایی کرد؛ پاسخی ایرانی به بحران حقیقت در عصر هوش مصنوعی
در شرایطی که گسترش هوش مصنوعی مولد، مرز میان واقعیت و بازنمایی را بیش از هر زمان دیگری مبهم کرده، ابوذر اکبری با ارائه «نظریه هوش رسانهای اعتمادمحور»، چارچوبی تازه برای بازسازی حقیقت، اعتبار و اعتماد عمومی در زیستبوم رسانهای پیشنهاد کرده است؛ نظریهای که میکوشد جایگاه رسانه را از «تولیدکننده محتوا» به «داور حقیقت و نگهبان زنجیره اعتبار» ارتقا دهد.
همزمان با تشدید نگرانیهای جهانی درباره گسترش اخبار جعلی، دیپفیکها، محتوای مصنوعی و فرسایش اعتماد عمومی به رسانهها، ابوذر اکبری، نظریهپرداز و پژوهشگر حوزه رسانه، از چارچوبی مفهومی با عنوان «نظریه هوش رسانهای اعتمادمحور» رونمایی کرده است؛ مدلی که بهعنوان یک پاسخ نظری و راهبردی به بحران حقیقت در عصر «رسانههای زاینده» معرفی میشود.این نظریه بر یک گزاره کلیدی استوار است: بحران اصلی رسانه در دوران هوش مصنوعی، صرفاً بحران اطلاعات غلط نیست، بلکه بحران در سازوکار تشخیص حقیقت و فروپاشی اعتماد عمومی است. بر همین اساس، اکبری معتقد است رسانه در عصر جدید دیگر نمیتواند فقط به انتشار سریعتر محتوا یا بازنشر روایتها تکیه کند، بلکه باید نقش تازهای بهعنوان معمار اعتماد و طراح زنجیره اعتبار بر عهده بگیرد.در قلب این نظریه، مفهومی با عنوان «هرم اعتماد رسانهای» قرار دارد؛ مدلی چندلایه که از احراز اصالت منبع آغاز میشود، از شفافیت در فرایند تولید و راستیآزمایی چندمرحلهای عبور میکند، به کنترل سوگیری الگوریتمی میرسد و در نهایت به مشروعیت اخلاقی و اعتماد پایدار عمومی ختم میشود. به بیان دیگر، این نظریه تأکید میکند که در عصر هوش مصنوعی، اعتماد دیگر یک ادعای رسانهای نیست، بلکه محصول یک فرایند قابل سنجش، شفاف و پاسخگو است.اکبری در این چارچوب، روزنامهنگار را نیز صرفاً تولیدکننده خبر نمیداند، بلکه او را «داور حقیقت» تعریف میکند؛ فردی که باید توانایی تشخیص مرز میان محتوای انسانی و ماشینی، فهم سوگیریهای پنهان در خروجیهای الگوریتمی و اعمال قضاوت حرفهای و اخلاقی در انتشار محتوا را داشته باشد. این نگاه، بهویژه در دورانی که ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند متن، تصویر، صدا و ویدئوهای بسیار باورپذیر تولید کنند، از اهمیت مضاعفی برخوردار است.یکی دیگر از ابعاد مهم این نظریه، معرفی «شاخص سواد رسانهای روزنامهنگارانه» است؛ شاخصی که قرار است توان حرفهای فعالان رسانه را در مواجهه با خطاهای الگوریتمی، توهمزایی ماشینی، جعل مرجع و اختلال در زنجیره اعتبار ارزیابی کند. این بخش از نظریه میتواند در آینده به ابزاری برای آموزش، ارزیابی و حتی رتبهبندی عملکرد حرفهای رسانهها و خبرنگاران در عصر هوش مصنوعی تبدیل شود.ناظران حوزه رسانه بر این باورند که طرح چنین نظریهای، آن هم از منظری بومی و همزمان با دغدغههای جهانی، میتواند به گشودن مسیرهای تازه در مطالعات ارتباطات، روزنامهنگاری و سیاستگذاری رسانهای منجر شود. بهویژه آنکه در بسیاری از الگوهای رایج، تمرکز اصلی بر ابزارهای فنی تشخیص جعل است، در حالی که نظریه اکبری تلاش میکند از سطح فناوری فراتر برود و پرسش اصلی را به اعتماد، اعتبار و حکمرانی حقیقت بازگرداند.بر اساس این رویکرد، آینده رسانه نه در رقابت بر سر سرعت، بلکه در رقابت بر سر اعتبار قابل اثبات رقم خواهد خورد؛ اعتباری که باید از مسیر شفافیت، راستیآزمایی، مسئولیتپذیری و نظارت انسانی بر ماشین به دست آید.
زاویه خبرزاویه حرفهای این خبر: معرفی نظریه ابوذر اکبری بهعنوان یک پاسخ نوآورانه و راهبردی به بحران جهانی حقیقت و اعتماد در عصر هوش مصنوعی؛ با تأکید بر ارزش خبری نوآوری، اهمیت، کاربردپذیری و پیوند با یک مسئله روز جهانی.
ابوذر اکبری با معرفی «نظریه هوش رسانهای اعتمادمحور» تلاش کرده است پاسخی مفهومی و حرفهای به بحران حقیقت در عصر هوش مصنوعی ارائه دهد؛ نظریهای که رسانه را از تولیدکننده صرف محتوا به نگهبان زنجیره اعتبار و داور حقیقت ارتقا میدهد. این چارچوب، با تکیه بر هرم اعتماد رسانهای، احراز اصالت منبع، شفافیت فرایند، راستیآزمایی و کنترل سوگیری الگوریتمی را پیششرط بازسازی اعتماد عمومی میداند.
دیدگاهتان را بنویسید